Jak motywować rodziców do ćwiczeń logopedycznych?

Jak motywować rodziców do ćwiczeń logopedycznych, kiedy widzisz, że są już na granicy wytrzymałości? To pytanie słyszę od koleżanek z gabinetu regularnie – i mam na nie odpowiedź, która nie ma nic wspólnego z kolejną kartą ćwiczeń, żadnym nowym gadżetem terapeutycznym ani dłuższą instrukcją dla rodzica. Ma za to wiele wspólnego z bukietem kwiatów, jednym SMS-em i tym, kogo w ogóle prosimy o zaangażowanie w terapię dziecka.

Jak motywować rodziców do ćwiczeń logopedycznych – dlaczego rodzice przestają ćwiczyć w domu, mimo dobrych chęci

Zlecamy rodzicom zadania, żeby przygotować dziecko na przykład do ssania albo do zabiegu przecięcia wędzidełka. Wiadomo, że trzeba ćwiczyć często – krótko, ale systematycznie. Brzmi prosto, dopóki nie spojrzymy na to z perspektywy rodzica, który wraca do domu z jeszcze jednym zadaniem, mimo że i tak ma ich już bardzo dużo.

To jest naprawdę ciężka, katorżnicza praca. Często okraszona płaczem – dziecka i rodzica – zmęczeniem i pytaniem, które słyszę w gabinecie regularnie: „czy ja to w ogóle dobrze robię?”. I to pytanie, nie brak wiedzy, jest najczęstszym powodem, dla którego systematyczność w domu się rozsypuje.

Jak motywować rodziców do ćwiczeń logopedycznych – technika z mojego gabinetu: „proszę kupić bukiet kwiatów”

Kiedy rodzice wracają po dwóch, trzech tygodniach stymulacji języka, zawsze pytam: kto ćwiczył? Najczęściej mama mówi, że ona. Tata potwierdza – żona. Sprawdzam. I czasem okazuje się, że mama zrobiła to tak dobrze, że podniebienie jest pięknie rozciągnięte, a język podstymulowany dokładnie tak, jak powinien być.

Wtedy mówię wprost, przy obojgu: „Ja nie wytrzymam. Zrobiła to pani tak fenomenalnie, że wręcz książkowo należy się pani bukiet kwiatów”. Patrzę na tatę. „Należy kupić bukiet kwiatów”. I proszę o jedną rzecz: SMS-a z potwierdzeniem, że mama ten bukiet dostała.

To nie jest miły dodatek do wizyty. To konkretne narzędzie pracy z całą rodziną, nie tylko z dzieckiem.

Jak motywować rodziców do ćwiczeń logopedycznych, gdy widać, że się starają

Odpowiedź jest prostsza, niż się wydaje: nazywajcie wysiłek na głos, przy obojgu rodzicach. Rodzic, który czuje się zauważony, ma więcej siły na kolejny tydzień powtórek. A rodzic, który widzi, że drugi jest doceniany – zaczyna sam szukać sposobu, żeby się zaangażować, zamiast zostawiać całą odpowiedzialność jednej osobie.

W praktyce to jeden krótki komunikat na koniec wizyty: „to, co Pani/Pan zrobił/a w domu, naprawdę zrobiło różnicę – i to widać”. Bez tego zdania rodzic wraca do domu z poczuciem, że kolejny tydzień ćwiczeń to tylko kolejny obowiązek. Z tym zdaniem – wraca z poczuciem, że to się liczy. I co najważniejsze – że to przynosi realne efekty, że ma na coś wpływ, że to wszystko nie idzie na marne.

Jak motywować rodziców do ćwiczeń logopedycznych – co się zmienia w terapii, gdy rodzic czuje się zauważony

Efekt widać nie od razu, tylko po kilku tygodniach – właśnie wtedy, kiedy motywacja rodzica normalnie zaczyna spadać. Opiekun, którego wysiłek raz nazwaliśmy głośno, wraca na kolejną wizytę z innym nastawieniem: nie „znowu to samo zadanie”, tylko „pokażę, co się udało od ostatniego razu”. To drobna zmiana w myśleniu, ale ona decyduje o tym, czy ćwiczenia w domu w ogóle się utrzymają.

Widzę to też po drugim rodzicu. Kiedy tata słyszy, że mama „zrobiła to fenomenalnie”, rzadko zostaje bierny. Czasem sam pyta, czy mógłby spróbować następnym razem. Nie dlatego, że poczuł się winny – dlatego, że zobaczył, że to się liczy i że jest coś, co on też może zrobić dobrze.

To jest dokładnie ten moment, w którym terapia przestaje być zadaniem jednej osoby, a staje się czymś, co robi cała rodzina – każde z innym udziałem, ale świadomie.

Jak motywować rodziców do ćwiczeń logopedycznych

– co zrobić, gdy nikt w rodzinie nie docenia wysiłku rodzica

Zdarzają się też rodzice – najczęściej mamy – o których wiem, że nie zostaną docenieni przez najbliższych, mimo najszczerszych starań. Wtedy mówię wprost: „należy się pani nagroda. Proszę dziś coś dla siebie zrobić. Niech pani sobie kupi kwiatek. Niech pani idzie do łazienki na dłużej niż siedem minut – i bardzo proszę się docenić za swój trud, wysiłek, starania”.

Doceniajmy się, jeśli akurat nikt inny nie może tego zrobić za nas. To nie jest fanaberia. To jest paliwo, bez którego systematyczność w domu nie ma prawa się utrzymać.

Jak to wdrożyć w swoim gabinecie już jutro

Nie trzeba do tego żadnego dodatkowego narzędzia. Wystarczą trzy rzeczy:

• na koniec wizyty pytaj wprost, kto w domu ćwiczył – i sprawdzaj efekt, zamiast zakładać, co się wydarzyło;
• gdy widzisz postęp, nazwij go głośno przy obojgu rodzicach, nie tylko przy tym, który przyszedł na wizytę;
• jeśli czujesz, że rodzic nie zostanie doceniony przez nikogo innego – powiedz mu to sama/sam, wprost, bez owijania w bawełnę.

To trzy zdania więcej na wizytę. A różnica w tym, jak rodzic wraca do domu, jest ogromna.